Trenerze – pomóż mi. O lekach i treningu. Dna moczanowa

Sztuczna koścista stopa ludzka z kilkoma mięśniami

UWAGA: Niniejszy artykuł ma na celu zwiększenie świadomości Trenerów Personalnych nt odpowiedzialności jaka na nich spoczywa przy prowadzeniu osoby, nawet z lekkimi dysfunkcjami. Przypominam, że absolutnie po konsultacji taka osoba, o ile nie była przed, powinna udać się do zaufanego fizjoterapeuty oraz lekarza, a Trener powinien być z nimi w stałym kontakcie i wspólnie uzgodnić strategię treningową!!! Zalecenia w tym artykule są bardzo ogólne. Pamiętaj by ZAWSZE skonsultować się z osobami które wymieniłam wyżej. Wskazówki opisane w niniejszym artykule mają być dla Ciebie wskazówką, ale pamiętaj, że każda osoba to odrębna historia i być może odrębna strategia.

Dna moczanowa – nie leki najważniejsze.

Dna moczanowa (Hiperurykemia) – zapalenie stawów spowodowane krystalizacją moczanu sodu w płynie stawowym, fagocytozą kryształów i powstawaniem ich złogów w tkankach stawowych oraz innych tkankach i narządach. Wyróżniamy dwa typy schorzenia: pierwotna(uwarunkowana genetycznie- jak wiemy na genetykę nie mamy wpływu) oraz nabyta.

Jeśli mówimy o hiperurykemii nabytej twoja rola trenerze jest tutaj bardzo istotna. Dlaczego? Jeśli oprócz treningów personalnych konsultujesz i doradzasz swojemu podopiecznemu kwestie odżywiania powinieneś wiedzieć jakie są przyczyny choroby. Być może Twój podopieczny nie ma jeszcze stwierdzonej choroby. Ma natomiast tylko nieznacznie podwyższony poziom kwasu moczowego w surowicy (powinien wynosić <7mg/dl [1] a ty już teraz możesz pomóc mu nie zaszkodzić sobie bardziej.

Przyczyny Hiperurykemii nabytej:

1) zwiększona podaż puryn w diecie – pokarmy mięsne, szczególnie podroby, buliony, niektóre owoce morza, szparagi, szpinak, fasola, groch, grzyby

2) przyspieszony rozkład ATP – w wyniku m.in. nadużywania alkoholu

3) zwiększona podaż fruktozy – niektóre owoce i napoje owocowe

4) zwiększony rozpad nukleotydów w ustroju – m.in. w przebiegu nowotworów mielo- i limfoproliferacyjnych, niedokrwistości hemolitycznej, czerwienicy prawdziwej, mononukleozy, a także pod wpływem działania radioterapii lub leków stosowanych u chorych na nowotwory złośliwe oraz związków immunosupresyjnych u osób po przeszczepieniu narządu (cyklosporyna)

5) zmniejszone wydalanie kwasu moczowego przez nerki – m.in. u chorych z torbielowatością nerek, nefropatią spowodowaną zatruciem ołowiem

6) inne – np. nadmierny wysiłek fizyczny.

 

Swoją czujność powinieneś zachować mocniej u mężczyzn najczęściej po 40. rż., i kobiet po menopauzie.

Wiesz już czym jest dna moczanowa, co może do niej doprowadzić oraz kto choruje najczęściej.Przedstawię Ci teraz po krótce z jakimi problemami będzie borykał się Twój podopieczny.

Choroba może mieć przebieg nazywany naturalnym (Kryteria klasyfikacyjne dny moczanowej wg EULAR/ACR (2015))[2] 4 fazy – hiperurykemia bezobjawowa, napady zapalenia stawów, okresy międzynapadowe, dna przewlekła (guzkowa). Ostatnio zaproponowano nowy podział przebiegu dny: A – duże ryzyko zachorowania (głównie hiperurykemia), bez objawów klinicznych i bez złogów kryształów moczanu sodu w tkankach w badaniu mikroskopowym lub obrazowym; B – hiperurykemia bezobjawowa, obecne złogi moczanu sodu; C – napady dny; D – postać guzkowa; przewlekłe zapalenie stawów, nadżerki kostne w badaniu RTG

Tak wiem sporo tego – spokojnie nie musisz tego wszystkiego znać. Warto  jednak mieć  świadomość, że choroba z postaci bezobjawowej może przejść  w napad dny. Ćwiczysz ze swoim podopiecznym 4ty tydzień wszystko idzie bardzo dobrze. Nagle on odwołuje jeden drugi i kolejny trening a Ty nie wiesz dlaczego. Twój podopieczny też nie wie co się stało. Nagle wstał i bolą go bardzo stawy – np. kolanowe. Robi 2 tygodnie przerwy i to mija. Mija dlatego, że nieleczony napad trwa od 10 dni do 3 tyg. i wygasa samoistnie. Jeśli Twój klient choruje długo to zna ten stan. Gorzej jeśli to jest „początkujący”. Myśli sobie wtedy „trening nie jest dla mnie” albo gorzej „Ten trener dobrał mi złe ćwiczenia”. Co doprowadziło, że u Twojego klienta wystąpił napad dny? Wróć i przeczytaj jeszcze raz przyczyny nabytej hiperurykemi ☺

Pomyśl teraz ile zyskujesz u swojego podopiecznego odpowiednio wcześnie rozmawiając z nim o tym. Informujesz go, że taka sytuacja może się pojawić- a on wystarczy, że skontaktuje się z Tobą i powie Ci- „Panie X po ostatnim treningu zaostrzyły się objawy choroby- muszę zrobić tydzień przerwy. Oczywiście widzimy się jak objawy ustąpią” On wie, że to nie z Twojego powodu. Ty nie zachodzisz w głowę co zrobiłeś źle, że nagle się kontakt urwał..

Skoro już nieco poznaliśmy jednostkę chorobową pora dowiedzieć się więcej o leczeniu.

 

Leki stosowane podczas napadu dny moczanowej:

  1. Kolchicyna (ColchicanColchicum Dispert)

Osoby zażywające ten lek narażone są na kurczowy ból brzucha, biegunka, nudności i wymioty. Musisz uprzedzić swojego klienta, że w przypadku takiego właśnie przebiegu podczas nasilenia objawów jego powrót na trening powinien odbyć się nieco później niż zwykle.

  1. Niesterydowe leki p/zapalne
  2. Glikortykosteroidy
  3. Kanakinumab– ludzkie przeciwciało monoklonalne przeciwko IL-1β.

Celowo nie rozpisuję się tutaj na temat działań ubocznych stosowanych leków- powód napad dny moczanowej to stan, w którym absolutnie nie powinieneś kontynuować treningów.

Pomiędzy napadami stosowane jest leczenie przewlekłe mające na celu zmniejszyć stężenie kwasu moczowego (LZSKM) w osoczu oraz uniknięcia zaostrzenia dny.

  1. allopurynol(AllupolMilurit) wymioty, nudności, biegunka, gorączka.
  2. febuksostat(Adenuric) – lek drugiego rzutu, gdy allopurynol okazał się nieskuteczny,

Wymienione leki mają wiele wspólnych objawów ubocznych: ból głowy, zaostrzenie dny moczanowej, biegunka, nudności, zaburzenia czynności wątroby, wysypka, obrzęk w miejscu podania. Niezbyt często: zwiększenie stężenia TSH, cukrzyca, hiperlipidemia, zmniejszenie apetytu, zwiększenie masy ciała, zmniejszone libido, bezsenność, zawroty głowy, parestezje, niedowład połowiczy, senność, zaburzenia smaku, niedoczulica, osłabienie węchu, migotanie przedsionków, kołatanie serca, nieprawidłowy zapis EKG, blok lewej odnogi pęczka Hisa, częstoskurcz zatokowy, nadciśnienie tętnicze, zaczerwienienie, uderzenia gorąca, krwawienie, duszność, zapalenie oskrzeli, infekcje górnych dróg oddechowych, kaszel, ból brzucha, wzdęcia, refluks żołądkowo-przełykowy, wymioty, suchość błony śluzowej jamy ustnej, niestrawność, zaparcie,.

1) leki moczanopędne: benzbromaron (Benzbromaron-ratiopharm(i), Desuric(i)) 50–200 mg/d; ew.; probenecyd (Benemid(i))

2) peglotykaza (Krystexxa)– rekombinowana urykaza (rozkłada kwas moczowy do łatwo wydalanej alantoiny); tylko u chorych z ciężką postacią przewlekłej dny guzkowej, u których nie osiągnięto docelowego stężenia kwasu moczowego za pomocą ww. leków lub gdy ich stosowanie jest przeciwwskazane.

Zanim zadasz sobie pytanie po co mi to wiedzieć to przypomnij sobie kiedy ostatnio czytałeś ulotkę leku, który zażywałeś. Zasada jest prosta z wywiadu wiesz jakie leki zażywa Twój podopieczny. Zgłaszając Ci na kolejnym treningu złe samopoczucie ( w tym objaw z tej długiej listy) to Ty będziesz mógł wytłumaczyć mu, że tak właśnie może być w związku z lekami, które zażywa.

Nie tylko działanie niepożądane leku.  Dla Ciebie najważniejsza jest taka współpraca, która zminimalizuje ryzyko zaostrzenia choroby co osiągniesz tylko i wyłącznie dużą wiedzą o swoim kliencie.

Nie obawiamy się klientów z dną moczanową. Jesteśmy przygotowani na pytanie „ jak mogę ćwiczyć, gdy cierpię na dnę i moje stawy są tak wrażliwe? ”  Masz na to gotową odpowiedź. „Ponieważ ból twoich stawów, ogranicza Twoją motywację, aby wstać i ćwiczyć. Ta nieaktywność powoduje, że stajesz się mniej elastyczny, osłabiasz stawy i mięśnie, co może prowadzić do utraty gęstości kości, wzmacniając bolesne objawy dny moczanowej. Ćwiczenia utrzymają Twoją sylwetkę, pomagają utrzymać idealną, zdrową wagę, zwiększą twoją energię i pomogą zbudować mocne kości, stawy i mięśnie, które w przypadku dny  powoli zanikają z czasem”

Na koniec podkreśl ,że trening pozwoli również minimalizować ryzyko napadu choroby a nawet odwrócić skutki choroby.

Współpracę zaczynamy od porządnego „wyczyszczenia miski”[3].

Następnie trening.

Zalecenia – 4 obszary:

  1. Wytrzymałość. Ćwiczenia aerobowe: pomogą poprawić czynność płuc i zwiększyć zdolność organizmu do korzystania z tlenu w celu metabolizmu kwasu w organizmie.

Niski stopień natężenia: takie jak chodzenie, wspinanie po schodach, taniec, jazda na rowerze.

Ponieważ dna często atakuje duże paluchy i stopy, przed podjęciem ćwiczeń- sprawdź czy w przypadku Twojego podopiecznego najbardziej zalecana forma nie jest przeciwskazaniem. Pływanie Sposób na zwiększenie mobilności i funkcjonowania stawów bez pełnego wpływu grawitacji, wywołujący mniejszy nacisk na stawy.

  1. Siła – Ćwiczenia siłowe– Ciężar własnego ciała, lekkie obciążenie, taśmy i gumy oporowe. Koncentrujemy się na wzmocnieniu mięśni sąsiadujących z dotkniętym chorobą stawem.

Nie ćwiczymy gdy staw jest:

  • Bolesny
  • Zaczerwieniony
  • Opuchnięty
  1. Zakres ruchu. Dążymy do osiągnięcia maksymalnego zakresu ruchu u naszego podopiecznego kładąc nacisk na stawy, których zakres jest ograniczony najmocniej.
  2. Mobilność- ćwiczenia rozciągające, ćwiczenia oddechowe, mobilizacja stawów.

Jak widać w przypadku dny moczanowej większe objawy niepożądane od leków możemy wywołać my- trenerzy. Na szczęście w tym wypadku im więcej wiemy tym lepiej śpimy ☺

Autor: Anna Jakubiec

Literatura:

  1. prof. dr hab. n. med. Irena Zimmermann-GórskaPostępy w reumatologii w 2015 roku. Dna moczanowa
  2. dr n. med. Grzegorz Goncerz1, dr n. med. Aleksandra Tuchocka-Kaczmarek2
    1 Katedra Anatomii, Uniwersytet Jagielloński Collegium Medicum, Kraków, 2 Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego, PoznańJak rozpoznawać dnę moczanową. Omówienie kryteriów klasyfikacyjnych American College of Rheumatology i European League Against Rheumatism 2015
  3. Diet and gout. Zöllner NGriebsch A. Adv Exp Med Biol. 1974;41:435-42.

—————————————————————————————

Trenerze
Wiem, że masz dość spamu na swojej skrzynce. Wiem też, że mogę dać Ci więcej niż myślisz. Gratuluję Ci, że wybrałeś zawód Trenera. Jeszcze bardziej gratuluję, że chcesz być najlepszy na rynku. Zapisz się na mój newsletter, a obiecuje Ci, że przy Twoim 100% zaangażowaniu nic Cię nie powstrzyma i uciekniesz konkurencji. To Ty będziesz wyznaczał trendy.
Do usłyszenia.
Kasia F.